Międzynarodowa Letnia Szkoła Hipertekstu (INTR/HT Summer School) to jedna z głównych imprez towarzyszących konferencji ACM Hypertext 2044 w Poznaniu. Sponsorowany przez ACM SIGWEB, organizowany po praz pierwszy, także dzięki gościnności UAM, ten cykl zajęć i wykładów stanowi wyjątkową okazję dla studentów zainteresowanych kulturą cyfrową, sztuką cyfrową oraz systemami hipertekstowymi. Szkoła to także okazja do poznania międzynarodowego środowiska badaczy hipertekstu oraz studentów z innych krajów.

Program szkoły będzie realizowany w dwóch etapach: w okresie wakacyjnym rozpocznie się intensywny cykl zajęć online, natomiast bezpośrednio przed wrześniową konferencją uczestnicy zostaną zaproszeni do Poznania na dwudniowe seminarium badawcze. 

Zajęcia poprowadzą czołowi znawcy hipertekstu, którzy wprowadzą uczestników w takie tematy jak:

• metodologia i praktyka badawcza;
• wiedza o dziedzinie i społeczności hipertekstu;
• wytyczne dotyczące stylu ACM;
• etyka profesjonalnego postępowania.

Ponadto uczestnicy zdobędą wiedzę o strukturach i głównych działaniach organizacji ACM oraz SIGWEB, a także cenne informacje dotyczące samej konferencji ACM Hypertext. Jednym z celów szkoły letniej jest bowiem kształcenie nowych pokoleń badaczy, którzy w nadchodzących latach zasilą szeregi prelegentów kolejnych edycji konferencji". 

Organizatorzy Szkoły przygotowali piętnaście miejsc. Każdy przyjęty student otrzyma stypendium na wydatki związane z transportem, zakwaterowaniem oraz samą konferencją ACM Hypertext 2024 (do tysiąca dolarów dla każdego uczestnika). Harmonogram przygotowań przedstawia się następująco:

• 26 maja 2024 - termin zgłaszania deklaracji uczestnictwa;
• 3 lipca 2024 - powiadomienie o przyjęciu do grona uczestników;
• przełom lipca i sierpnia 2024 - pierwsza faza szkoły letniej: cykl spotkań online;
• 7-8 września 2024 - druga faza szkoły letniej: dwudniowe seminarium w Poznaniu;
• 10-13 września - konferencja ACM Hypertext 2024.

Aby wziąć udział w Szkole Letniej INTR/HT, kandydaci muszą złożyć:

• liczące trzy strony streszczenie dotychczasowej lub planowanej działalności w obszarze hipertekstu;
• liczący do trzech stron przegląd ważnych publikacji związanych z hipertekstem (szczegółowe wytyczne dotyczące formatów znajdą Państwo pod adresem https://ht.acm.org/ht2024/call-for-papers/submission-instructions/);
• curriculum vitae (CV).

Zgłoszenia muszą zostać nadesłane poprzez portal EasyChair (HT’24) nie później niż do 26 maja 2024.

Kryteria oceny:

• jakość tekstów naukowych;
• ambicja i adekwatność badań;
• szczegółowość i trafność przeglądu literatury;
• dopasowanie do społeczności hipertekstowej.

Wszyscy kandydaci mają szansę na bezpośrednie zaangażowanie się w działania społeczności hipertekstowej, która rozwija się dzięki pracy naukowców i entuzjastów od ponad trzech dekad. Zachęcamy do nadsyłania aplikacji już dziś. Letnia Szkoła INTR/HT 2024, poprzedzająca konferencję ACM Hypertext 2024, będzie stanowić wspólne, badawcze preludium.

Serdecznie zapraszamy wszystkich studentów! W razie pytań warto skontaktować się bezpośrednio z organizatorami INTR/HT NTR-HT24@easychair.org.

Kolejnym prelegentem na tegorocznej konferencji będzie dr Shafquat Towheed – literaturoznawca i badacz praktyk czytania, od lat związany z brytyjską uczelnią The Open University. Dr Towheed interesuje się literaturą anglojęzyczną XIX i XX wieku, skupiając się przede wszystkim na wielopoziomowych badaniach historii książki: od relacji pomiędzy autorem a czytelnikiem po rozwój praw autorskich.

Dr Towheed urodził się w 1973 roku w Dhace. Poprzez doświadczenie dorastania w trzech, oddalonych od siebie krajach (Bangladeszu, Zjednoczonych Emiratach Arabskich i Anglii) zyskał szeroką perspektywę kulturową. W latach 1995-1996 studiował na University College w Londynie, zaś studia doktorskie rozpoczął na Wydziale Literaturoznawstwa Uniwersytetu Cambridge, poświęcając się badaniu kwestii praw autorskich w literaturze angielskiej okresu 1880-1914. Droga akademicka Shafquata Towheeda obejmowała również praktykę dydaktyczną. Dzięki dogłębnej znajomości literatury angielskiej prowadził zajęcia na uniwersytetach w Nottingham i Londynie, a od 2007 roku także wykłady z historii książki jako starszy wykładowca uczelni The Open University.

W codziennej pracy naukowej dr Towheed skupia się na piśmiennych reliktach późnej nowożytności. Dostrzega jednak konieczność wykorzystywania nowoczesnych narzędzi badawczych. Będąc dyrektorem projektu „The Reading Experience Database 1450-1945”, zarządza ogromną, liczącą ponad 30 000 wpisów, bazą danych. Tak potężne archiwum nie mogłoby rozwijać się bez udziału hipertekstu, który pozwala na swobodne porządkowanie i poszerzanie wielopiętrowych struktur informacji.

Cieszymy się, że dr Shafquat Towheed dołączy do grona głównych prelegentów 35. Konferencji ACM Hypertext 2024, wnosząc cenną wiedzę o historii książki do świata wirtualnych mediów.

Cathy Marshall, pionierka hipertekstu, znakomita naukowczyni z Texas A&M University, badaczka w Microsoft Research oraz Xerox PARC, wygłosi fascynujące wystąpienie pt. "Data, Close-up and Contemporaneous". W trakcie swojego wystąpienia Cathy Marshall zabierze nas w podróż od 1984 roku, kiedy powstało NoteCards – jedno z pierwszych cyfrowych narzędzi wspomagających pisanie i prowadzenie badań, aż do czasów współczesnych, w których sztuczna inteligencja i modele językowe zmieniają sposób, w jaki prowadzimy badania naukowe.

Cathy Marshall opowie, jak ewolucja internetu, eksplozja danych cyfrowych oraz rozwój narzędzi takich jak wyszukiwarki i aplikacje wpłynęły na tradycyjne metody badawcze. Przywoła przykłady ze swojej dziesięcioletniej pracy nad biografią zapomnianej kobiety, w której, jak sama przyznaje, korzystała z różnorodnych źródeł – od tradycyjnych archiwów, przez ogromne cyfrowe zbiory, po mikrofilmy. Dowiemy się, dlaczego, mimo dynamicznego rozwoju nowych technologii, nie powinniśmy zapominać o tradycyjnych „linkach”, które pomagają nam łączyć źródła z wnioskami.

To wydarzenie jest doskonałą okazją, aby dowiedzieć się, jak nowoczesne technologie zmieniają krajobraz badań naukowych oraz co to oznacza dla przyszłości nauki. Bądźcie z nami, aby zainspirować się tymi rewolucyjnymi zmianami!

Na tegorocznej Konferencji ACM Hypertext nie zabraknie gości specjalnych. Jednym z nich będzie Cathy Marshall – wybitna znawczyni hipertekstu i autorka literatury elektronicznej. Amerykańska badaczka już od ponad 30 lat angażuje się w działania hipertekstowej społeczności. Jako członkini zespołu, który stworzył system Xerox NoteCards, Marshall przyczyniła się do rozwoju opartych na hipertekście baz danych, współpracując z takimi pionierami dziedziny jak Frank Halasz czy Thomas Moran. W dalszych latach uczestniczyła w pracach nad systemami Aquanet i VIKI, dzięki którym zarządzanie wirtualnymi archiwami stało się szybsze i bardziej przejrzyste.

Marshall od początku skupiała się na interpersonalnym aspekcie wymiany informacji, traktując hipertekst przede wszystkim jako nowoczesne narzędzie nauczania. Humanistyczna wrażliwość badaczki przejawiała się zarówno w jej twórczości literackiej, jak i dalszej karierze naukowej. W latach 1993-1996 Marshall poświęciła się pracy nad projektem „Forward Anywhere: Notes on an Exchange” współtworzonym z Judy Malloy – poetką i graficzką specjalizującą się w sztuce hipertekstowej. Zainspirowane twórczością Borgesa oraz wynalazkami Vannevara Busha autorki wykorzystały cyfrowe medium w celu zaprezentowania rozbudowanej, nielinearnej opowieści, w której strzępki rzeczywistych doświadczeń przeplatają się z artystyczną fikcją.

Obecnie Marshall piastuje urząd Głównej Badaczki w Microsoft Research's Silicon Valley Lab. Będąc jedną z centralnych postaci hipertekstowej społeczności, pełniła funkcję głównej prelegentki podczas najważniejszych wydarzeń naukowych związanych z zarządzaniem wirtualnymi danymi: WWW, USENIX i TPDL. Jej skromność i pasja poznawcza mogą być inspiracją dla młodych badaczy i autorów nowoczesnej literatury, którzy już niedługo spotkają się w Poznaniu.

Podwójny, językowo-cyfrowy fundament hipertekstu fascynuje nie tylko badaczy technologii informacyjnej, ale również licznych pisarzy i artystów. Dzięki ich pracy osadzone w wirtualnym środowisku teksty i obrazy przestały być postrzegane jako odblask sztuki wysokiej i zyskały należne uznanie. Osobą, która szczególnie przyczyniła się do rozwoju literatury elektronicznej jest Deena Larsen – amerykańska autorka powieści i opowiadań hipertekstowych.

Larsen urodziła się w 1964 roku. Jej zainteresowanie hipertekstem objawiło się podczas studiów na Uniwersytecie w Północnym Kolorado, gdzie obroniła pracę magisterską pt. „Hipertekst i hipermożliwości”. W dalszych latach poświęciła się twórczości literackiej, konstruując interaktywne struktury fabularne, które – w przeciwieństwie do klasycznych powieści – można czytać nielinearnie. Hipertekstowe dzieła Larsen zostały prędko dostrzeżone przez Organizację Literatury Elektronicznej, która twórczość pisarki określiła słowami „pionierskiego wpływu w dziedzinie literatury elektronicznej”.

Już pierwsze dzieło Larsen pt. Marble Springs nosiło znamiona jej wyjątkowego stylu: skupienia na tworzeniu sieci miniaturowych opowieści, które funkcjonowałyby poza ramami nadrzędnej narracji. Klasyfikacja gatunkowa hipertekstowego debiutu Larsen byłaby trudnym zadaniem ze względu na świadome zacieranie różnic pomiędzy poezją a prozą. Marble Springs sprawia wrażenie poetyckich migawek z życia kobiet w XIX-wiecznym Kolorado, które mogą funkcjonować zarówno jako samodzielne opowieści, jak i fragmenty odsłaniające zarysy szerszej fabuły.

Oprócz pracy literackiej Larsen angażowała się w działania hipertekstowej społeczności. Podczas 12. Konferencji ACM Hypertext w Aarhus była jedną z organizatorek pierwszego Warsztatu Hipertekstowych Pisarzy, który wzmocnił artystyczną autonomię młodych twórców. Nazwisko pisarki będzie przywoływane także podczas tegorocznej Konferencji ACM Hypertext w Poznaniu, a jej dzieła z pewnością jeszcze długo będą inspirowały do dalszego rozwijania literatury elektronicznej.

W 1992 roku na Konferencji ACM Hypertext wystąpił jeden z najsłynniejszych intelektualistów XX wieku, semiolog, filozof i mediewista – Umberto Eco. Wszechstronność włoskiego myśliciela była owocem akademickiej dyscypliny, poetyckiej wyobraźni twórczej oraz iście renesansowego podziwu wobec reliktów przeszłości. Mimo silnego zakorzenienia w dorobku starożytnej i średniowiecznej Europy, Eco pozostawał czujnym obserwatorem współczesności, a jego zainteresowania wielokrotnie oscylowały wokół informatyki i teorii mediów.

Eco rozpoczął swoją intelektualną podróż jako uczeń katolickiej szkoły. Prowadzona przez Towarzystwo Salezjańskie placówka słynęła z surowych metod nauczania, ale wprowadziła przyszłego znawcę kultury średniowiecza w świat literatury łacińskiej. W trakcie studiów młody Eco skupił się na badaniu filozofii św. Tomasza z Akwinu, by w dalszych latach zająć się przede wszystkim semiotyką i semiologią. Wydana w 1975 roku książka „Teoria semiotyki” ugruntowała jego pozycję w świecie naukowym, a debiutancka powieść „Imię Róży” objawiła talent do łączenia intrygującej fabuły z humanistyczną erudycją.

Przystankiem na drodze naukowej Eco była także teoria hipertekstu. Wprawdzie autor koncepcji „dzieła otwartego” odnosił się do hipertekstowej literatury z pewną rezerwą, uznając ją za wtórne rozwinięcie papierowej powieści, jednak samo wykorzystanie słowa w wirtualnym środowisku stanowiło obiekt jego pilnej uwagi. Świadczy o tym między innymi odczyt „Hipermedia w nauce i nauczaniu”, wygłoszony na Konferencji ACM Hypertext w Milanie. Włoski semiotyk zaakcentował w nim konieczność popularyzowania nowoczesnych metod edukacji, aby nowe pokolenia humanistów mogły skuteczniej przyczynić się do rozbudowy ponadnarodowej cywilizacji pisma. Podobnie jak tajemnicza biblioteka opisana w „Imieniu Róży”, konstrukcje hipertekstowe bardzo często sprawiają wrażenie labiryntów, których ściany zbudowane z liter podlegają nieustannej przebudowie.

35. Konferencja ACM Hypertext 2024 po raz kolejny rozwinie nić Ariadny, wytyczając jasną ścieżkę dla nowoczesnych humanistów.

Historia Konferencji ACM Hypertext liczy już ponad trzy dekady! Jej pierwsza odsłona została zorganizowana w 1987 roku w Chapel Hill – mieście w centralnej części Karoliny Północnej, szczycącym się bogatą tradycją uniwersytecką. Dwudniowy cykl prelekcji i paneli dyskusyjnych pn. „Hypertext '87” okazał się wydarzeniem przełomowym, ponieważ ujawnił ogromne pokłady entuzjazmu i wiedzy, wróżąc dynamiczny rozwój nowego obszaru humanistyki cyfrowej. Występy wielkich pionierów – Teda Nelsona (badacza techniki informatycznej i autora pojęcia „hipertekst”) oraz Douglasa Engelbarta (jednego z pierwszych teoretyków hipertekstu i wynalazcy myszy komputerowej) – ukazały nie tylko dynamikę przemian zainicjowanych przez mikroprocesory, lecz również wzrost zapotrzebowania na rzetelne badania, które mogłyby dotrzymać kroku rozwijającej się technologii. Istotny głos zajął także Frank Halasz, przedstawiając siedem wyzwań, z którymi w najbliższych latach będą musieli zmierzyć się praktycy hipertekstu. Do tych wyzwań zaliczył m.in. usprawnienie procesu wyszukiwania w dużych systemach hipertekstowych, modernizację poruszania się między szczeblami informacyjnej hierarchii oraz otwarcie dostępu do hipertekstu dla wielu użytkowników jednocześnie.

Przeważającą część konferencji Hypertext '87 wypełniły odczyty naukowców, chociaż organizatorzy przewidzieli również warsztaty dla początkujących entuzjastów. Dziś, po upływie ponad 30 lat, wydarzenie zachowało swój teoretyczno-praktyczny charakter, który realizowany jest zarówno w trakcie zajęć Szkoły Letniej INTR/HT Summer School, jak i podczas dwudniowej konferencji, która w tym roku – po raz pierwszy w historii – odbędzie się w Polsce.

Ostatnim partnerem 35. Konferencji ACM Hypertext 2024 jest Knowledge Media Institute: pracownia badań nad społecznym i środowiskowym wpływem technologii informatycznych. Instytut został utworzony w 1995 roku w ramach struktur The Open University. Podobnie jak brytyjska uczelnia, KMI łączy wysokie standardy akademickie z interdyscyplinarną otwartością.

Zrzeszeni w Instytucie badacze, wywodzący się z różnych części świata, w codziennej pracy kierują się poczuciem odpowiedzialności za społeczeństwo i planetę. W ich przekonaniu współczesna humanistyka cyfrowa musi uwzględniać dynamikę przemian ekonomicznych, kulturowych i politycznych, aby mogła przynosić pozytywne zmiany i przeciwdziałać społecznej nierówności, której szczególnym przejawem jest tzw. „ubóstwo informacyjne”. Z tego powodu członkowie KMI prowadzą badania w licznych obszarach takich jak „analiza statystyki społecznej”, „sztuczna inteligencja w edukacji”, „obywatelska odpowiedzialność ekologiczna” czy „technologia w inteligentnych miastach”.

Cztery lata temu działania KMI zostały docenione w prestiżowym konkursie DataIQ Awards. Instytut zajął pierwsze miejsce w dwóch kategoriach: „dane w służbie społeczeństwa” oraz „najlepsze wykorzystanie danych przez organizację non-profit”. Cieszymy się, że Knowledge Media Institute wspiera organizację tegorocznej Konferencji ACM Hypertext.

The Open University - brytyjski uniwersytet realizujący ideę otwartej edukacji - został utworzony w 1969 roku w północnej części Londynu. Początkowo administracja uniwersytetu urzędowała w budynku Alexandra Palace, w którym wcześniej mieściły się studia telewizji BBC. Początkowe problemy w kontaktach ze stroną rządową sprawiły, że pierwsi studenci rozpoczęli naukę dopiero dwa lata później, w styczniu 1971 roku. Szczególnie wrodzy wobec idei uniwersytetu byli politycy obozu konserwatywnego. Kanclerz Iain Macleod stwierdził, że pierwszą rzeczą, z którą rozprawią się torysi będzie „ten bełkotliwy nonsens zwany Uniwersytetem Otwartym” („that blithering nonsense called the Open University”), jednak entuzjazm licznych przedstawicieli świata nauki i mediów (m.in Sir Jamesa Redmonda, ówczesnego pracownika BBC) pozwolił przezwyciężyć trudności.

Początkowo wykłady uniwersyteckie były transmitowane za pośrednictwem radia i telewizji, ale już po kilku dekadach, wraz ze stopniowym rozwojem ery internetu, przed studentami otworzyły się nowe możliwości kształcenia zdalnego. Dziś, po latach wytrwałej walki o powszechny dostęp do edukacji, brytyjska instytucja może poszczycić się silną pozycją na lokalnej i światowej arenie: w 2015 roku The Open University zajął 13 miejsce w krajowym rankingu „najlepiej postrzeganych przez pracodawców uczelni” stworzonym przez magazyn „The Times”, natomiast rok później znalazł się w gronie 500 najlepszych uczelni na świecie według rankingu Times Higher Education World University Rankings. Działając także w obszarze hipertekstu, The Open University przyczynia się do popularyzacji rzetelnej, naukowej wiedzy, łącząc klasyczne sposoby nauczania z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.

Kolejną instytucją wspierającą 35. Konferencję ACM Hypertext 2024 jest Biblioteka Hertziana. Powołana w 1912 roku w Rzymie przez Towarzystwo Nauk Cesarza Wilhelma miała skupiać się na badaniu włoskiego kręgu sztuki, od czasów starożytnych aż po osiągnięcia kształtującego się modernizmu. Nazwa instytucji pochodzi od nazwiska Henriette Hertz - niemieckiej kolekcjonerki sztuki, która w późniejszych latach życia czynnie angażowała się w działalność filantropijną. Wizją Hertz było utworzenie miejsca, w którym badacze z całego świata - niezależnie od narodowości i płci - mogliby studiować historię włoskiej sztuki, stanowiącą jedną z kolebek kultury europejskiej.

Dzięki zaangażowaniu zamożnych przyjaciół oraz wsparciu licznych przedstawicieli świata literatury i nauki (takich jak Gabriele D'Annunzio czy Theodor Mommsen) utworzona instytucja w krótkim czasie stała się ważnym punktem na intelektualnej mapie Rzymu, dysponując bogatym księgozbiorem, który Henriette Hertz gromadziła już od wczesnej młodości. Niestety śmierć założycielki w 1913 roku oraz wybuch I wojny światowej doprowadziły do zamknięcia instytutu i przejęcia całego mienia przez włoski rząd. Po wojnie sytuacja finansowa Biblioteki uległa znacznemu pogorszeniu, między innymi za sprawą wysokiej inflacji.

Pasmo trudności kontynuowały narodziny ruchów narodowo-socjalistycznych, które w krótkim czasie zaczęły wywierać wpływ także na politykę kulturalną. Na szczęście po latach wojennej zawieruchy instytucja zdołała odbudować dawny prestiż, stając się częścią Towarzystwa Maxa Plancka. Dziś jej księgozbiór liczy około 340 tys. woluminów oraz ponad milion fotografii, negatywów i obrazów cyfrowych. Jesteśmy dumni, że Biblioteka Hertziana wspiera wysiłki znawców hipertekstu, kontynuując dawne tradycje interdyscyplinarnej współpracy.

Więcej informacji o historii i działalności Biblioteki znajdziecie Państwo na oficjalnej stronie instytutu: https://www.biblhertz.it/en/home

Nowoczesna literatura bardzo często rozwija się w środowisku wirtualnym: nie tylko z powodu wyparcia pióra i kartki przez klawiaturę i ekran, lecz również poprzez kreatywne wykorzystanie cyfrowych narzędzi, do których zalicza się także hipertekst. W dobie komputerów szczególne możliwości otwierają się przed poezją, o czym opowiadała prof. Elżbieta Winiecka, dyrektor Instytut Filologii Polskiej UAM, kierująca również Centrum Badań nad Literaturą Elektroniczną.

Pani prof. Elżbieta Winiecka, reprezentując obie instytucje, nie tylko współorganizuje 35. Konferencję ACM Hypertext 2024, ale także popularyzuje wiedzę na temat poezji elektronicznej, o czym mogli przekonać się licealiści z II Liceum Ogólnokształcącego w Jarocinie!

Tematem przewodnim tegorocznego Poznańskiego Festiwalu Nauki i Sztuki jest sztuczna inteligencja. Właśnie dlatego o związkach poezji z matematyką, o historii wykorzystywania komputerów do generowania wierszy oraz o przyszłości sztuki poetyckiej w dobie sztucznej inteligencji mówiła podczas wykładu „Poezja i algorytmy” prof. Elżbieta Winiecka z Zakładu Literatury i Kultury Nowoczesnej, kierująca również Centrum Badań nad Literaturą Elektroniczną.

Słuchaczami byli przede wszystkim uczniowie z II Liceum Ogólnokształcącego w Jarocinie. Temat wzbudził niemało emocji i wykład szybko przekształcił się w dyskusję, podczas której z sali padły ważne i trudne pytania.

Wydarzenie zorganizowane zostało przez Wydział Filologii Polskiej i Klasycznej UAM.

Jaką historię skrywa logotyp tegorocznej konferencji? Minimalistyczna, oparta na figurach geometrycznych kompozycja może przywodzić na myśl wiele skojarzeń: od stykających się dłoni, symbolizujących wspólnotę i hojność, po kształt roziskrzonej litery H, reprezentującej złożoność hipertekstu. I chociaż przestrzeń ludzkiej wyobraźni nie odrzuca żadnej z tych interpretacji, w rzeczywistości bohaterem loga jest para poznańskich koziołków, która zdobi wieżę miejskiego ratusza od XVI wieku.

Logo Konferencji ACM Hypertext 2024

Niestety historia koziołków (w przeciwieństwie do historii konferencji ) nie była jednolitym pasmem sukcesów: w 1675 roku mechanizm został zniszczony przez uderzeie pioruna, który niczym antyczne omeny miał zwiastować przyszłe niepowodzenia. W 1945 roku koziołki padły ofiarą prowadzonych w mieście walk, natomiast kolejna para, zamontowana dziesięć lat później, przetrwała najbardziej burzliwe dekady, aż do początku lat 90. Obecny mechanizm został zaprezentowany dokładnie w 1993 roku, a jego wykonanie jest efektem współpracy licznych instytucji oraz wybitnych przedstawicieli lokalnego świata nauki.

Cieszymy się, że poznańskie koziołki stały się znakiem rozpoznawczym 35. Konferencji ACM Hypertext.

Współorganizatorem tegorocznej konferencji jest Association for Computing Machinery. Ta największa na świecie społeczność naukowców zajmujących się informatyką liczy już 77 lat! Powstała dokładnie 15 września 1947 roku na Uniwersytecie Columbia, a jej założenie poprzedziło m.in. sympozjum prof. Samuela H. Caldwella z Massachusetts Institute of Technology na temat Wielkoskalowych Cyfrowych Maszyn Obliczeniowych, który postulował powołanie międzynarodowej organizacji, ułatwiającej komunikację i działania badaczy w obszarze rozwijającej się inżynierii komputerowej.

Logo ACM

Obecnie organizacja zrzesza ponad 100 tysięcy członków z różnych zakątków globu. Szczególną formą zrzeszenia jest przynależność do tzw. „Specjalnych grup zainteresowań” (ACM SIGWEB), działających w ponad 30 różnych obszarach technologii informacyjnej: od grafiki komputerowej, przez programowanie aż po hipertekst. ACM jest również wydawcą ponad 30 najbardziej cenionych czasopism poświęconych rozwojowi informatyki oraz nowoczesnych technologii. Od 1966 roku przyznaje również Nagrodę Turinga, wyróżnienie za wybitne osiągnięcia w dziedzinie informatyki. ACM odgrywa dziś kluczową rolę w obszarze nauk informatycznych.

W nadchodzących dekadach wyzwaniem dla członków organizacji będzie z pewnością ochrona podmiotowości współczesnej informatyki, w której element ludzkiego zaangażowania nadal stanowi istotną alternatywę dla wpływu sztucznej inteligencji. Przejawem takiej ochrony jest właśnie 35. Konferencja ACM Hypertext, która po raz kolejny, tym razem w Poznaniu, połączy głosy najważniejszych postaci cyfrowej humanistyki.

Więcej o ACM możecie Państwo przeczytać na oficjalnej stronie organizacji: https://www.acm.org/about-acm/about-the-acm-organization

35. Konferencja ACM Hypertext nie mogłaby się odbyć bez wsparcia Association for Computing Machinery oraz przynależnej do organizacji grupy SIGWEB, która zrzesza naukowców, badaczy i programistów zajmujących się teorią oraz praktyką hipertekstu.

Akronim SIG („Special Interest Group”) odzwierciedla ścisły, profesjonalny charakter powstałej w 1989 roku społeczności, która pierwotnie funkcjonowała pod nazwą SIGLINK. Wówczas jej głównym zadaniem było wspieranie działań organizacyjnych wokół konferencji ACM Hypertext, która w ciągu zaledwie kilku lat stała się jedną z najważniejszych inicjatyw współczesnej humanistyki cyfrowej, a w 1990 roku zyskała także europejską odsłonę. Dziś grupa SIGWEB wkracza w swoją trzecią dekadę i może poszczycić się nie tylko poszerzonym gronem zaangażowanych pasjonatów, ale również większą liczbą koordynowanych wydarzeń. Każdego roku SIGWEB współorganizuje i wspiera aż sześć konferencji, różniących się skalą i zakresem tematów, ale połączonych ideą kreatywnej cyfryzacji.

Spoiwem grupy jest fenomen hipertekstu. W nadchodzących latach SIGWEB z pewnością będzie stawiać się na jego dalszy rozwój i to zarówno w warstwie teoretycznej (tworzonej przez innowacyjne badania, otwarte debaty oraz regularnie aktualizowaną metodologię), jak i praktycznej (opartej na zarządzaniu sieciami społecznościowymi, budowaniu interaktywnych baz danych oraz bogatych bibliotek cyfrowych).

Dziś prezentujemy Państwu ostatnią ze ścieżek badawczych, którymi podążać będą naukowcy podczas 35. Konferencji ACM Hypertext 2024!

Przypominamy także, że już jutro mija termin przyjmowania zgłoszeń wystąpień konferencyjnych na tegoroczną edycję.

W tej ścieżce proponujemy namysł nad teoriami i wizjami nowych technologii oraz ich wpływami na ludzką kreatywność. Zgłoszenia mogą dotyczyć relacji między dostępnymi narzędziami a pracą twórczą, nowych paradygmatów oraz wpływów i ograniczeń technologii, oddziałujących na dziedzictwo kulturowe.

Problemy badawcze mieszczące się w prezentowanej ścieżce to:

wizje przyszłych systemów oraz projekty kwestionujące dotychczasowe reguły wykorzystywania systemów hipertekstowych w pracy twórczej i ochronie dziedzictwa kulturowego;

programy szkoleniowe dla artystów i programistów;

teorie wyjaśniające współczesne trendy wykorzystania hipertekstu i mediów społecznościowych do wsparcia wydajności oraz kreatywności.

Zapraszamy Państwa także do odwiedzenia strony internetowej konferencji, na której znajduje się więcej przydatnych informacji.

https://ht.acm.org/ht2024/

Interaktywne, inteligentne media zazwyczaj powstają jako efekt pracy internetowych społeczności lub same ustanawiają centra, w których krystalizują się różnorodne techniki i gatunki. To właśnie wspólne zainteresowania kształtują formy zbiorowego uczestnictwa, które przejawiają się przede wszystkim poprzez twórczą ekspresję. Tego typu korelacje między działaniami grup a nowymi rodzajami ekspresji odnaleźć można w licznych przykładach. Wystarczy wspomnieć, że badania nad sprzętem komputerowym i metodami łamania oprogramowania wywarły wpływ na scenę współczesnej technologii; zainteresowanie technikami kreatywnego pisania, a także wzrost popularności horrorów doprowadziły do powstania gatunku Creepypasty. Natomiast działania retroinformatyków i retrogamerów skutkowały rozpowszechnieniem witryn „small web”.

Społeczności praktyk cyfrowych to ścieżka zachęcająca do podjęcia refleksji technicznych i fenomenologicznych, wykraczających poza tradycyjne media społecznościowe. Zgłoszenia mogą koncentrować się na rozwoju oraz działaniach społeczności połączonych wspólnymi zainteresowaniami: na ich praktykach twórczych, narzędziach, wynikach oraz przyświecających im celach.

Ze względu na niezwykle kreatywny charakter projektów realizowanych przez społeczności praktyk cyfrowych, zgłoszenia mogą mieć różne formy: od artykułów naukowych po działające dema, również takie, których uruchomienie wymaga określonych systemów. Demom muszą jednak towarzyszyć m.in. rozszerzone streszczenia, dokumentujące ich specyfikację.

Proponujemy namysł nad następującymi problemami:

– interakcja i syndykacja WWW: analiza interakcji i syndykacji WWW w dobrze ugruntowanych tematycznych społecznościach wirtualnych (np. WELL, DeviantArt);

historia gier wideo: komputery retro, sieci peer-to-peer, gry, „kreatywne piractwo”;

– rynek artystów i książek: dystrybucje jako sieci społecznościowe;

– sieci zrzeszające praktyków: demoscena, MUD-y i interaktywne społeczności fikcyjne;

– prezentowanie wirtualnych treści: nowatorskie i rygorystyczne sposoby (re)prezentacji dem technologicznych, hipermedialnych traversali, playthroughs jako ustrukturyzowanych, nadających się do publikacji i cytowania pozycji naukowych;

– kreatywne sieci: sieci w Vernacular Web, np. GeoCities, MySpace i Usenet;

– kreatywna wymiana wiedzy: protokoły komunikacyjne, historyczne (np. BBS, Gopher) lub współczesne (np. gemini:// spartan:// titan://), alternatywne/równoległe do sieci HTTP lub Internetu, a także ich rozumienie i wykorzystanie we współczesnej wymianie wiedzy oraz społeczności, którym służą.

Zapraszamy Państwa także do przeczytania wywiadu z przewodniczącymi tej ścieżki badawczej.

https://ht.acm.org/interview-communities-of-digital.../

Czytelnictwo a media społecznościowe i interaktywne

W ramach tej ścieżki zapraszamy do nadsyłania artykułów na temat czytelników oraz ich sposobów doświadczania i tworzenia interaktywnych mediów hipertekstowych. Zgłaszane prace mogą dotyczyć konkretnych społeczności użytkowników, a także nowych form ich zaangażowania w oparciu o nowoczesne technologie.

Przykładowe zagadnienia:

– cyfrowy storytelling i literatura elektroniczna: sposoby wykorzystywania hipertekstów do przekazywania pomysłów i ułatwiania alternatywnych doświadczeń tekstowych;

– praktyki czytelnicze i reakcje czytelników: sposoby czytania i interpretowania hipertekstów;

– retoryka i poetyka: sposoby przedstawiania hipertekstów w dyskursie popularnym i naukowym, a także teoretyczne rozważania na temat form ekspresji wspieranych przez formaty hipertekstowe;

– inteligencja tekstowa: oddziaływanie hipertekstu na doświadczenie czytelnicze (od kwestii wyszukiwalności poszczególnych fraz po konwersacje ze sztuczną inteligencją);

– interakcja: wpływ hipertekstów na politykę platform w ramach platformowych praktyk twórczych.

Zapraszamy Państwa także do przeczytania wywiadu z przewodniczącymi tej ścieżki badawczej.

https://ht.acm.org/interview-readership-and-experience.../

Tworzenie i publikowanie treści w ramach projektów interaktywnych i portali społecznościowych to ścieżka przeznaczona dla wszystkich, którzy badają różnorodny wpływ hipertekstu na obszar czytelniczo-wydawniczy. Zgłoszone artykuły mogą skupiać się na konkretnych przypadkach, teoriach nowych praktyk, analizach retorycznych lub metodologicznych refleksjach, które czerpią inspiracje z obszarów takich jak „historia książki”, „humanistyka cyfrowa” czy „studia nad mediami”.

Główne tematy w ramach tej ścieżki badawczej to:

– autorstwo: kontekstualizowanie produkcji treści hipertekstowych;

– historia książki: oparte na historycznej wiedzy ramy, teorie i koncepcje zmierzające do pogłębienia rozumienia hipertekstu;

– cyfrowe adaptacje i wydania naukowe: hipertekstowe reprezentacje i rekonceptualizacje tekstów historycznych i współczesnych;

– tekst, paratekst i multimodalność: przejawy i skutki cyfrowych form łączności intertekstualnej i wewnątrztekstualnej;

– współautorstwo (człowiek-AI): studia przypadków pisania wspomaganego, opartego na automatycznym streszczaniu i generowaniu tekstu;

– kodowanie i prezentacja.

Jesteśmy otwarci również na Państwa propozycje.

Zapraszamy Państwa także do przeczytania wywiadu z przewodniczącymi tej ścieżki badawczej:

https://ht.acm.org/interview-authoring-and-publishing-of.../

Organizatorzy tegorocznej Konferencji ACM Hypertext zapraszają do nadsyłania tekstów naukowych w pięciu ścieżkach badawczych. W dzisiejszym poście przyjrzymy się pierwszej z nich.

– Kategoria „Inteligentne metody tworzenia i selekcji treści” dedykowana jest wszystkim badaczom i badaczkom, którzy w swojej codziennej pracy zajmują się algorytmami, łączami i infrastrukturą zasilania systemów hipertekstowych (takich jak cyfrowe archiwa, wirtualne wystawy czy aplikacje web). W tej kategorii badawczej mogą się znaleźć artykuły:

– oparte na treści analizy, przeznaczone dla zautomatyzowanego albo wspomaganego poszerzania, komponowania i rozumienia systemów hipermedialnych;

– sieci semantyczne, ontologie i systemy rekomendacyjne, wykorzystywane do realizowania i przechowywania danych oraz zarządzania dokumentami, kolekcjami i systemami hipermedialnymi;

– oparte na sztucznej inteligencji metody przetwarzania i generowania treści hipermedialnych".

– Zapraszamy Państwa także do przeczytania wywiadu z przewodniczącymi tej ścieżki badawczej.

https://ht.acm.org/interview-intelligent-methods-for.../

Konferencja ACM Hypertext jest najważniejszym wydarzeniem naukowym dotyczącym teorii hipertekstu i jednocześnie jedną z najstarszych konferencji poruszających zagadnienie relacji między informatyką a naukami humanistycznymi. Jej źródła sięgają drugiej połowy lat 80. XX wieku: dekady wielkich, politycznych zmian, w której sieć World Wide Web dopiero rozpoczynała globalną ekspansję. Konferencja ACM Hypertext szczyci się wspaniałą serią ponad trzydziestu odsłon w różnych częściach świata, od wielu lat przyczyniając się do rozwoju badań nad hipertekstem oraz kształtowania oblicza nowoczesnej, cyfrowej humanistyki. O randze inicjatywy świadczy również lista dotychczasowych gości, na której znajdują się tacy wybitni naukowcy i artyści jak Umberto Eco czy Deena Larsen. Ich spostrzeżenia wielokrotnie odsłaniały głęboko humanistyczny aspekt hipertekstu, który – mimo osadzenia w wirtualnym środowisku – do dziś stanowi miejsce spotkania i twórczej rozmowy. Tym bardziej cieszymy się, że 35. edycja tego wyjątkowego wydarzenia odbędzie się właśnie w Poznaniu!

Zapraszamy Państwa do zgłaszania artykułów: https://ht.acm.org/ht2024/call-for-papers/.

Hasłem przewodnim tegorocznej Konferencji będzie „Twórcza Inteligencja”. W obliczu gwałtownego rozwoju technologii AI, która bezpowrotnie przekształciła krajobraz Internetu, współcześni humaniści muszą w sposób szczególny zatroszczyć się o ludzki wymiar cyfrowej twórczości. Hasło „Twórcza Inteligencja” wzywa do zastanowienia się nad rolą hipertekstu w dzisiejszej, internetowej przestrzeni zdominowanej przez portale społecznościowe i mechanicznie powielane treści. Jeśli chcemy sprostać nowym wyzwaniom, nasza wyobraźnia musi nieustannie redefiniować swoje cele, diagnozować potencjalne zagrożenia i uprzedzać zmiany.

Tym samym zachęcamy wszystkich gości i zainteresowanych 35. Konferencją ACM Hypertext 2024 do dzielenia się przemyśleniami o istocie nowoczesnej kreatywności. W nierównej walce człowieka z maszyną jedynie „twórcza inteligencja” ma szansę przeciwstawić się „sztucznej inteligencji”.

Zgłoszenia artykułów do tegorocznej edycji trwają do 31 marca 2024 roku. Więcej informacji znajdziecie Państwo na naszej stronie internetowej w zakładce „Call for Papers”: https://ht.acm.org/ht2024/call-for-papers/.

Szanowni Państwo, mamy zaszczyt powitać Was na profilu 35. Konferencji Hypertext ACM 2024, organizowanej przez Association for Computing Machinery, Instytut Filologii Polskiej UAM oraz Centrum Badań nad Literaturą Elektroniczną WFPiK UAM. W tym roku Konferencja odbędzie się w Poznaniu. Już dziś zapraszamy do zaobserwowania oficjalnego profilu Konferencji Hypertext ACM 2024, na którym będziemy zamieszczać szczegółowe informacje dotyczące organizacji wydarzenia oraz odsłaniać kolejne zakamarki Collegium Maius. Za kilka miesięcy goście Poznania będą mogli przekonać się o niezwykłej atmosferze naszego miasta, które – podobnie jak sam hipertekst – rozwija się na podwójnym fundamencie tradycji i technologii.

Zachęcamy również do zaobserwowania profilu Konferencji na innych platformach Twitter oraz Instagram.