Interaktywny audiobook 1812: Serce Zimy Macieja Reputakowskiego i Magdalena Reputakowską, czytany przez Jacka Kopczyńskiego, Piotra Fronczewskiego i Jarosława Boberka to wydana w 2011 roku interaktywna gra przygodowa w formie audiobooka. Ta audiogra stanowi fascynujący przykład połączenia form narracyjnych właściwych słuchowisku, grze RPG i interaktywnej powieści audio, a jednocześnie spektakularny przykład tego jak można zmarnować duży budżet na źle ulokowaną produkcję bez własnej tożsamości i bez określonego odbiorcy. W rezultacie dziś mało kto utwór ten wspomina, nie pojawia się on w opracowaniach krytycznych i historycznych, nie wpisał się do polskiej kultury cyfrowej. A szkoda.

1912: serce zimy – fragment trailera audiogry

Wydany w 2011 roku przez Telekomunikację Polską na różne platformy mobilne i komputerowe, projekt oferował użytkownikowi immersyjną narrację w świecie wykreowanym wyłącznie przez dźwięk, głos i muzykę, z minimalnym wsparciem wizualnym. Formuła gry została rozszerzona na fale eteru – wiosną 2012 roku Radio Czwórka rozpoczęło emisję dziesięcioodcinkowej wersji słuchowiskowej, w której słuchacze – podobnie jak w przypadku interaktywnego słuchowiska Purchawka, mogli wpływać na rozwój akcji za pomocą SMS-ów, podejmując decyzje w imieniu bohatera, Korwina Giedyminowicza.

1812: Serce Zimy ilustruje potencjał interaktywnego audio, które łączy tradycję słuchowiska radiowego z mechaniką gier fabularnych i narracyjną wariantowością znaną z literatury hipertekstowej. Interaktywne audiobooki czerpią zarówno z klasycznych słuchowisk (takich jak produkcje BBC Radio 4 czyTeatry Polskiego Radia), jak i z gier tekstowych typu Interactive Fiction (IF). W formie dźwiękowej, jaką reprezentuje Serce Zimy, mechanizm IF zostaje przeniesiony z tekstu pisanego na tekst słuchowy – użytkownik słyszy narrację, dialogi i opisy otoczenia, a następnie dokonuje wyboru kierunku, w jakim potoczy się opowieść. To właśnie modalność słuchowa – pełna immersja w dźwiękowym świecie – odróżnia audiogrę od klasycznych gier paragrafowych i czyni ją bliską współczesnym doświadczeniom audio storytellingu znanym z interaktywnych podcastów czy inteligentnych asystentów głosowych.

1812: Serce Zimy to także rodzaj literatury hipertekstowej. Podobnie jak w klasycznych hipertekstach, takich jak Victory Garden Stuarta Moulthropa czy afternoon, a story Michaela Joyce’a, struktura narracyjna nie jest liniowa. Istnieją różne możliwe ścieżki, alternatywne rozwiązania konfliktów, a także wersje losu bohaterów. Jednak zamiast klikania w linki, jak w hipertekście literackim, użytkownik w Sercu Zimy steruje narracją przez decyzje głosowe lub wybory w aplikacji mobilnej – lecz logika pozostaje ta sama: aktywny odbiorca kształtuje układ narracji. W tym kontekście Serce Zimy jawi się jako remediacja różnych form interaktywnej narracji – łączy słuchowisko z RPG, grę tekstową z audiobookiem, hipertekst z nowomedialnym doświadczeniem mobilnym. Interesujący jest kontekst historyczno-kulturowy: podobnie jak w grze paragrafowej Marcewo, akcja dzieje się w świecie historycznym, w tym przypadku – w epoce napoleońskiej; wykorzystanie postaci fikcyjnych i historycznych, a także elementów baśniowych (Kościej, Pani Zimy) czyni z tego tytułu również projekt z pogranicza literatury alternatywnej historii i fantasy.

Wreszcie, warto zauważyć, że 1812: Serce Zimy wyprzedzało swój czas jako formuła medialna. Dziś interaktywne doświadczenia audio przeżywają renesans dzięki platformom takim jak Audible, BBC Sounds czy nawet Spotify, gdzie testowane są formy audio-RPG i słuchowisk z elementami interaktywnymi. Równolegle rozwijają się podcasty fabularne, w których użytkownicy mogą dokonywać wyborów, a także projekty VR i XR integrujące dźwięk z przestrzenią. Z perspektywy ponad dekady od premiery, Serce Zimy – podobnie jak Purchawka, choć w środowisku bardziej zróżnicowanym semiotycznie i sprzętowo – okazuje się jednym z pierwszych polskich eksperymentów z tego typu formą – łączącym awangardową ideę immersji dźwiękowej z klasycznym storytellingiem i nowomedialną aktywnością odbiorcy.