Queer Skins to multimodalna powieść interaktywna stworzona przez Ilyę Shilyak (reżysera, teoretyka i twórcę multimediów związanego z Columbia University), która jest częścią transmedialnego projektu o tej samej nazwie, rozwijanego na przestrzeni 10 lat. Projekt wykorzystuje potencjał cyfrowych mediów, by opowiedzieć intymną, autobiograficzną i afektywną historię o tożsamości queer. To jedno z najważniejszych dzieł współczesnej literatury cyfrowej, umiejscowione na styku tekstu, obrazu, dźwięku i immersyjnej interaktywności. Projekt powstawał od 2013 roku i jest stale rozwijany; jego główny portal znajduje się pod adresem:
Queer Skins w wydaniu najbardziej jawnie wykorzystującym struktury hipertekstowe, jako powieść interaktywna, przyjmuje postać archiwum, które czytelnik eksploruje, odkrywając coraz nowsze fakty o świecie przedstawionym. Fabuła utworu koncentruje się wokół fikcyjnej postaci Sebastiana – młodego lekarza geja, który umiera na AIDS w latach 90. XX wieku. Narracja przedstawiona jest z perspektywy jego konserwatywnych rodziców, którzy – przeszukując pozostawione przez syna pudełko z pamiątkami – stopniowo rekonstruują jego życie, relacje, przeżycia i emocje. Użytkownik wciela się w odkrywcę tych wspomnień, przeglądając listy, zdjęcia, nagrania i urywki dziennika – doświadcza historii nie jako opowieści linearnej, ale jako archiwum intymności, z którego sam buduje sens.
To właśnie ta archiwalna struktura czyni Queer Skins powieścią odmienną od klasycznych narracji queer. Jest to dzieło – podobnie jak jego cyfrowe czy hybrydowe poprzedniczki, takie jak Uncle Buddy's Phantom Funhouse – roztapiające granice między dokumentem a fikcją, między czytaniem a dotykaniem, słuchaniem i oglądaniem. Shilyak, wykorzystując środki multimedialne (realistyczne wideo, nagrania audio, symulacje VR), tworzy opowieść, w której ciało, pamięć i afekt są rozproszone w wielu modalnościach – co stanowi formalny komentarz do tożsamości queer jako zjawiska niestabilnego, złożonego i niejednoznacznego.
W najnowszej wersji Queer Skins: Ark, projekt został rozszerzony o komponent VR (opracowany m.in. przy współpracy z choreografką Brandon Powers), w którym użytkownik nie tylko eksploruje przestrzeń cyfrową z pamiątkami, ale także uczestniczy w medytacyjno-emocjonalnym doświadczeniu choreografii wspomnień, reagującej na dotyk i ruch. Takie rozciągnięcie tekstu narracyjnego w wymiar somatyczny, kinestetyczny i emocjonalny wpisuje Queer Skins w obszar literatury postmedialnej – przekraczającej klasyczne formy książki, powieści, a nawet hipertekstu.
Dzieło Shilyaka to również manifest polityczny – nie tylko opowiadający historię marginalizowaną, ale i domagający się nowego języka medialnego dla afektów, strat i queerowej pamięci. W tym sensie Queer Skins łączy się z tradycją takich eksperymentalnych powieści jak Patchwork Girl Shelley Jackson, Marble Springs Deeny Larsen, czy Inanimate Alice Kate Pullinger – jednak idzie dalej, przepisując literaturę jako zmysłowe, cielesne doświadczenie narracji w świecie cyfrowym.
Ostatnia aktualizacja:
05.05.2025
Cytuj ten wpis jako:
Mariusz Pisarski (2025) Queer Skins. "Techsty" 05.05.2025 [https://techsty.art.pl/hipertekst/e-literatura/queerskins.htm].