W filozoficznej debacie na temat istnienia bądź nie istnienia rzeczy samych w sobie, fenomenologia oferuje jasne rozgraniczenie: najpierw postrzegamy przedmiot, a potem jego właściwości. Ta prosta zasada okazuje się być niezwykle przydatna w procesie archiwizacji, konserwacji i dokumentacji obiektów cyfrowych

Ontologia zorientowana obiektowo podkreśla istnienie napięcia między przedmiotem a jego właściwościami, i to ono pozwala nam się zbliżyć do przedmiotu w jego zmiennej, ale wciąż utrzymującej własną tożsamości ontologii. Owa ontologia przypomina o migotliwej łączliwości i migotliwym signifiant obiektów cyfrowych, na które wskazała N. Katherine Hayles jako na zasadę cyfrowej materialności.

Tu otwiera się pole dialogu z teorią mediów: McLuhan zwracał uwagę, że „medium jest przekazem”, a więc że forma technologiczna kształtuje doświadczenie niezależnie od treści. Ontologia obiektowa wzmacnia tę intuicję, przenosząc nacisk z treści na same relacyjne własności obiektu. Kittler, analizując media jako systemy techniczne niezależne od intencji ludzkich, zbliża się do heideggerowskiego widzenia techniki jako sposobu ujawniania bycia – i zarazem do obiektowo zorientowanej myśli, która rozpoznaje autonomię maszyn, kodu i infrastruktury cyfrowej. Flusser z kolei, wskazując na aparaty i obrazy techniczne jako na systemy programujące ludzką percepcję i kulturę, dodaje kolejny wymiar: migotliwość obiektu cyfrowego to nie tylko jego materialna zmienność, ale także fakt, że obiekt ten programuje i reorganizuje nasze sposoby poznania i komunikacji.

W tym ujęciu Heidegger, McLuhan, Kittler i Flusser tworzą wspólną linię namysłu, w której ontologia obiektów cyfrowych jest nie tylko kwestią filozoficzną, lecz także medialną. Hipertekst – ze swoją sieciowością, dynamicznością i relacyjnością – staje się modelowym przykładem owej materialności: obiekty cyfrowe są nieustannie definiowane przez kontekst technologiczny, ale zarazem zachowują swoją ontologiczną tożsamość w procesach migracji (emulacji) , konwersji i re-prezentacji.

Ostatnia aktualizacja:

07.09.2025

Cytuj ten wpis jako:

Mariusz Pisarski (2024) Fenomenologia. "Techsty" 07.09.2025 [https://techsty.art.pl/hipertekst/teoria/Fenomenologia.htm].

Mapa połączeń


Legenda

Statystyki


art central cyfrowej cyfrowych fenomenologia heidegger hipertekst img istnienia kittler materialności mcluhan nkhayles obiektowo obiektu obiektów ontologia ooo outgoing source swoją systemy target techniczne techsty