Raymond Queneau - sylwetka

Raymond Queneau to wybitny, zmarły w 1976 roku francuski poeta i prozaik, współzałożyciel skupiającej pisarzy i matematyków grupy OuLiPo – Ouvroir de la Littérature Potentielle (Warszat Literatury Potencjalnej). Niemal cała jego twórczość podlega wyrafinowanym rygorom formalnym, czego najgłośniejszymi przykładami są: napisane na 99 sposobów Ćwiczenia stylistyczne (1947) oraz permutacyjny zbiór sonetów Sto tysięcy miliardów wierszy (1961).

Cent mille milliards de poèmes to najbardziej znane dzieło Queneau: cykl dziesięciu sonetów zbudowanych na jednakowych rymach. Wersy sonetów wydrukowano na osobnych paskach papieru, dzięki czemu można je podmieniać, tworząc niezliczoną niemal liczbę sonetów. Znaczenie tego utworu dla tradycji literatury elektronicznej i kombinatorycznej jest nie do przecenienia. Jednak na Stu tysiącach milardów wierszy ergodyczna, hipertestowa spuścizna Queneau się nie kończy

Innym prekursorskim utworem była rozgałęziająca się naracja w Un Conte à votre façon z 1973 roku (w dosłownym tłumaczeniu: Baśń, którą sobie wybierasz). Zaczyna się ona tak: 1. Czy chcielibyście przeczytać baśń
o trzech wesołych groszkach

Jeśli tak, przejdźcie do 2;
Jeśli nie, przjedźcie do 4;
Utwór składa się z 21 podobnie krótkich segmentów, kolejność których wybiera czytelnik. Na podobnej, rozgałęziającej się strukturze drzwa oparli swój eksperyment: próbę interaktywnego dramatu Paul Fournel i Jean - Pierre Enard. Kilka lat później tę samą strukturę, nazwaną "chose your own adventure" zaczęły posiadać pierwsze komputerowe gry tekstowe. Un Conte à votre façon zostało zresztą wkrótce przeniesione na komputer i zaprezentowane na wystawie wraz z innymi komputerowymi eksperymentami ALAMO podgrupy OuLiPo zajmującej się możliwościami wykorzystania komputerów dla potrzeb literatury potencjalnej.

autor: Pisarski